plannen of beslissen
Wat is het verschil tussen plannen en beslissen? Een plan is een model van een mogelijke toekomst. Het geeft informatie voor besluitvorming, maar is zelf geen besluit. Er worden natuurlijk wel keuzes gemaakt in de planning, laten we die dan voorwaarden of aannamen noemen. Als er 12 klantorders zijn over 5 weken en je hebt die week maar capaciteit om er 10 te verwerken, dan moet je in de planning een keuze maken welke klantorder voor gaat en welke moet wachten, of een keuze over het inhuren van extra capaciteit, of een keuze om werk naar voren te schuiven. Als we het over déze week zouden hebben, dan kunnen we ons afvragen of er wel genoeg tijd is om dit soort keuzes te maken.
Onder plannen versta ik: toekomst modelleren. Komt de toekomst dichterbij, dan valt er heel wat minder te schuiven en te boetseren. Er moeten dan beslissingen genomen worden. En dat valt in mijn planningswoordenboek onder 'beslissen'.
Als je je planningsoverzicht ziet als een lange bak zand. Links is vandaag, en hoe verder je naar rechts gaat, hoe verder in de toekomst je kijkt. Wat je wil plannen, productie-aantallen, medewerkers, materieel, transporteenheden, zijn de taartvormpjes die je wel in zandbakken tegen kan komen. Je kan de taartvormpjes in deze zandbak overal zetten en als het niet goed staat, kan je het weer verplaatsten of weghalen. Je moet er wel rekening mee houden dat er, naarmate je verder naar links gaat, de samenstelling van het zand verandert. Er komt water bij, en er komt, nog verder naar links, cement bij, en helemaal naar links grind. Het wordt daardoor steeds lastiger om de taartvormpjes netjes los te krijgen en te verplaatsen. Helemaal links moet je het helemaal losbikken, de schade herstellen en weer vastplakken op een andere plek.
Het idee is nu wel duidelijk: hoe dichter bij het nu, hoe minder er valt te plannen. Toch zijn veel processen onderhevig aan 'last-minute'informatie. Klantorders komen vandaag binnen en moeten er vandaag of morgen weer uit, patiënten komen onaangekondigd, klanten veranderen van gedachte, en willen iets later of eerder.
Wat nu? Eerder gaf ik aan vooral niet te gaan veranderen in het plan. Dat heeft wat nuance nodig. Belangrijk is te bepalen vanaf welk moment er niet meer in de planning geschoven gaat worden. Als het de werkelijkheid anders blijkt dan de planning, dan moet dat uit de rapportages blijken, maar het plan blijft het plan. Het planproces kan alleen maar beter worden als er een terugkoppeling komt van de werkelijkheid ten opzichte van het oorspronkelijke plan.
Om te voorkomen dat het een onooglijke puinhoop wordt in de zand-/betonbak, moet je andere maatregelen inzetten.
Als de aard van het proces is dat er op het laatste moment pas belangrijk informatie over capcaiteit of vraag beschikbaar is, dan moet het 'planningsproces' faciliteren in een systematische vorm van beslissen. Dat kan met beslisbomen. Beslisbomen kunnen heel mathematisch opgebouwd worden. Ik zou, net als bij de planning, altijd goed nadenken over de financiële gevolgen van beslissingen. Toch kan het opstellen van een beslisboom er heel logisch uit zien. De logica is niet voor niets een onderdeel van de wiskunde.
Onder plannen versta ik: toekomst modelleren. Komt de toekomst dichterbij, dan valt er heel wat minder te schuiven en te boetseren. Er moeten dan beslissingen genomen worden. En dat valt in mijn planningswoordenboek onder 'beslissen'.
Als je je planningsoverzicht ziet als een lange bak zand. Links is vandaag, en hoe verder je naar rechts gaat, hoe verder in de toekomst je kijkt. Wat je wil plannen, productie-aantallen, medewerkers, materieel, transporteenheden, zijn de taartvormpjes die je wel in zandbakken tegen kan komen. Je kan de taartvormpjes in deze zandbak overal zetten en als het niet goed staat, kan je het weer verplaatsten of weghalen. Je moet er wel rekening mee houden dat er, naarmate je verder naar links gaat, de samenstelling van het zand verandert. Er komt water bij, en er komt, nog verder naar links, cement bij, en helemaal naar links grind. Het wordt daardoor steeds lastiger om de taartvormpjes netjes los te krijgen en te verplaatsen. Helemaal links moet je het helemaal losbikken, de schade herstellen en weer vastplakken op een andere plek.
Het idee is nu wel duidelijk: hoe dichter bij het nu, hoe minder er valt te plannen. Toch zijn veel processen onderhevig aan 'last-minute'informatie. Klantorders komen vandaag binnen en moeten er vandaag of morgen weer uit, patiënten komen onaangekondigd, klanten veranderen van gedachte, en willen iets later of eerder.
Wat nu? Eerder gaf ik aan vooral niet te gaan veranderen in het plan. Dat heeft wat nuance nodig. Belangrijk is te bepalen vanaf welk moment er niet meer in de planning geschoven gaat worden. Als het de werkelijkheid anders blijkt dan de planning, dan moet dat uit de rapportages blijken, maar het plan blijft het plan. Het planproces kan alleen maar beter worden als er een terugkoppeling komt van de werkelijkheid ten opzichte van het oorspronkelijke plan.
Om te voorkomen dat het een onooglijke puinhoop wordt in de zand-/betonbak, moet je andere maatregelen inzetten.
Als de aard van het proces is dat er op het laatste moment pas belangrijk informatie over capcaiteit of vraag beschikbaar is, dan moet het 'planningsproces' faciliteren in een systematische vorm van beslissen. Dat kan met beslisbomen. Beslisbomen kunnen heel mathematisch opgebouwd worden. Ik zou, net als bij de planning, altijd goed nadenken over de financiële gevolgen van beslissingen. Toch kan het opstellen van een beslisboom er heel logisch uit zien. De logica is niet voor niets een onderdeel van de wiskunde.
0 reacties:
Een reactie posten
Aanmelden bij Reacties posten [Atom]
<< Homepage